De 'Indische roots' van de Vierdaagse

Van onze redactie, 23 juli 2025Elke derde dinsdag in juli gaat de Vierdaagse van start in Nijmegen. Het is het oudste en meest bekende wandelevenement in Nederland en de grootste meerdaagse wandelprestatietocht ter wereld. In 1909 is de eerste editie van de Vierdaagse, officieel de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. In de beginjaren is het vooral een evenement voor militairen. Met name voor het Korps Koloniale Reserve dat hiermee nieuwe rekruten hoopt te werven voor het leger in Nederlands-Indië/Indonesië

Het Korps Koloniale Reserve

Van 1890 tot 1951 is het gevestigd in Nijmegen. Het is een belangrijk werfdepot voor het Oost-Indisch Leger, later het (KNIL). Tussen 1814 en 1909 worden de soldaten voor de koloniën nog vooral in het Koloniaal Werfdepot in Harderwijk geworven. Het werfdepot trekt vooral buitenlandse vrijwilligers aan en vormt een soort vreemdelingenlegioen. Het heeft een slechte reputatie en wordt het ‘gootgat of riool van Europa’ genoemd. In Nijmegen zijn vanaf 1914 alleen Nederlandse vrijwilligers welkom.
Voor het korps zijn afstandsmarsen erg belangrijk. Ze dienen bijvoorbeeld als propagandamiddel. De militairen lopen namelijk in opvallende, exotische uniformen en zijn op verschillende plaatsen zichtbaar voor de bevolking. Bovendien zijn de marsen ook nuttig als voorbereiding op de lange patrouilles in de tropen.

Het Korps Koloniale Reserve

Het Korps en de Vierdaagse

De eerste Vierdaagse in 1909 heeft een andere opzet dan tegenwoordig. Nijmegen is dan alleen het eindpunt van de routes. In 1912 is de start in Utrecht. Op de derde dag lopen de wandelaars vanuit Ede naar Nijmegen. Ze slapen in de Prins Hendrikkazerne, de thuisbasis van de Koloniale Reserve. Op de laatste dag wordt er gewandeld door de omgeving van Nijmegen en is de kazerne opnieuw het eindpunt.
Volgens Clemens Verhoeven, schrijver van “Het vergeten korps : de geschiedenis van de Koloniale Reserve”, is deze vierde editie het echte begin van de Nijmeegse Vierdaagse.
De Vierdaagse wordt hierna steeds populairder en dat is belangrijk voor de Koloniale Reserve. Het korps is altijd op zoek naar nieuwe vrijwilligers en tijdens het wandelevenement kan het zich op een positieve manier aan het publiek presenteren.
In 1928 zijn de Olympische Spelen in Amsterdam aanleiding buitenlanders toe te laten tot het evenement. Er wordt dan een Vlaggenparade gehouden als officiële opening. Ook deze traditie is ingevoerd door de Koloniale Reserve.

In 1920 was de hele route van de Vierdaagse al rond Nijmegen uitgezet. Op de vierde dag werden de wandelaars bij de rivier Waal opgewacht door het muziekkorps van het Korps Koloniale Reserve

De muzikanten stelden zich voor de wandelaars op en in een feestelijke colonne, onder grote belangstelling van de Nijmeegse burgers, liepen de deelnemers hun laatste kilometers naar de kazernes op het Molenveld. De eerste triomfantelijke intocht was een feit en zou voortaan een vast element zijn in de Vierdaagse.

Clemens Verhoeven

De 'Indische roots' van de Vierdaagse

Het Korps Koloniale Reserve

Het Korps Koloniale Reserve

Het Korps en de Vierdaagse

In 1920 was de hele route van de Vierdaagse al rond Nijmegen uitgezet. Op de vierde dag werden de wandelaars bij de rivier Waal opgewacht door het muziekkorps van het Korps Koloniale Reserve

Wervingsaffiches voor het Indisch Leger

Andere verhalen

Dubois,de Javamens en hetland van herkomst

HerinneringscentrumKamp WesterborkbewaartSchattenberg, Eencollectie dievertelt overtwintig jaarMoluks leven