Soekarno
Soekarno was de leider van de nationalistische beweging in voormalig Nederlands-Indië. Hij zette zich in voor een onafhankelijke republiek Indonesië en was de eerste president van dat land van 1945 tot 1967.
Geboren
Soekarno gaat naar de Hogere Burgerschool in Surabaya
Soekarno studeert civiele techniek aan de Technische Hoogeschool in Bandoeng
Soekarno richt de PNI op: Perserikatan (later: Partai) Nasional Indonesia (PNI)
Oprichting PNI
De Oprichting van de PNI vindt plaats in Bandoeng. Soekarno, Iskaq Tjokrohadisoerjo, Tjipto Mangoenkoesoemo, Boediarto en Soenarjo richten in Bandoeng de Perserikatan (later: Partai) Nasional Indonesia (PNI) op. De PNI streeft naar de politieke onafhankelijkheid van Indonesië en wil daarbij niet samenwerken met het koloniale bewind (Non-Coöperatie).
Soekarno geeft zijn beroemde toespraak "de geboorte van de Pancasila", waarin hij de vijf ideologische principes als grondslag van de Indonesische staat introduceert
Soekarno is voorzitter van het Voorbereidend Comité voor de Indonesische Onafhankelijkheid (PPKI)
Soekarno roept de onafhankelijke staat Indonesië uit
Proklamasi Republik Indonesia
Op 17 augustus 1945 riepen de twee belangrijkste Indonesische nationalisten, Soekarno en Mohammad Hatta, de onafhankelijkheid uit van de Republiek Indonesië. De Proklamasi Republik Indonesia (de proclamatie van de Republiek), ook wel Proklamasi Kemerdekaan (de proclamatie van de vrijheid) genoemd, vond twee dagen na de Japanse capitulatie op 15 augustus plaats bij het woonhuis van Soekarno in het centrum van Jakarta. Eén dag ervoor was hij door radicale nationalistische vrijheidsstrijders ontvoerd. Deze jonge vrijheidsstrijders, ook pemuda genoemd, wilden dat Soekarno als eerste president zelf de onafhankelijkheid proclameerde in plaats van het als Japans geschenk te aanvaarden. Op 17 augustus las hij namens “het volk van Indonesië” zijn befaamde woorden voor aan een klein publiek. De oproep tot vrijheid werd massaal overgenomen door de Indonesische bevolking. Nederland wilde daarentegen opnieuw zijn koloniaal gezag invoeren in de Indonesische archipel. Wat volgde was de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog (1945-1949). Op 27 december 1949 droeg Nederland, onder grote internationale druk, formeel de soevereiniteit over aan Indonesië. De twee data van onafhankelijkheid, 17 augustus 1945 en 27 december 1949, blijven tot op heden gevoelige onderwerpen in Nederland. Op 14 juni 2023 erkende de Nederlandse regering dat Indonesië al op 17 augustus 1945 “volledig en zonder voorbehoud” onafhankelijk werd. Alhoewel dit een belangrijk symbolisch gebaar is naar Indonesië, veranderde er juridisch niets. Daarnaast doet deze erkenning volgens sommigen in Nederland onrecht aan de (Nederlandse) burgers en militairen die tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog hebben geleden of zijn overleden. Indonesië houdt 17 augustus 1945 aan als de dag waarop het onafhankelijk werd. De dag van de proklamasi is tegenwoordig een nationale feestdag in Indonesië, in de volksmond bekend als Hari Kemerdekaan (dag van de vrijheid) of Tujuhbelasan (de zeventiende).
Soekarno is de eerste zelfbenoemde president van Indonesië
Soekarno is gevangengenomen door Nederlandse militairen tijdens Operatie Kraai.
Na de wapenstilstand wordt hij weer vrijgelaten.
Operatie Kraai
Operatie Kraai was het tweede grote Nederlandse offensief tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. Het eerste grote offensief was Operatie Product. Operatie Kraai had als doel het verslaan van de Republik Indonesia door het uitschakelen van de politiek-militaire top en de inname van Yogyakarta, het hart van de Republiek. Na het ondertekenen van het Akkoord van Renville op 17 januari 1948 onderhandelden Nederland en de Republiek over de uitvoering van het akkoord, maar deze onderhandelingen liepen in juni vast. Ondertussen lukte het de Nederlandse troepen niet om de bezette gebieden onder controle te krijgen of de Republikeinse troepen terug te dringen. Onder andere door deze moeizame ontwikkelingen besloot de regering in Den Haag over te gaan tot een tweede offensief. Op 19 december 1948 gaf de regering in Den Haag groen licht aan de legercommandant, generaal S.H. Spoor, voor Operatie Kraai, één dag nadat zij het Akkoord van Renville had opgezegd. Om internationale tegenreacties te vertragen en te beperken, was het offensief bewust gestart tijdens het kerstreces van de Verenigde Naties. Op Java lag de focus op Midden-Java, waar zich de Republikeinse hoofdstad bevond. Op Sumatra was het offensief gericht op het Republikeinse politiek-militaire hoofdkwartier in Bukittinggi en enkele economisch belangrijke gebieden. Al gauw was Yogyakarta in Nederlandse handen en arresteerden Nederlandse troepen de Republikeinse politieke top, waaronder Soekarno. Onder zware internationale druk riep Den Haag op 5 januari 1949 de operatie een halt toe. Op dat moment had Nederland heel Java en de belangrijkste Sumatraanse steden en economische centra bezet. Aan Nederlandse zijde sneuvelden een honderdtal militairen, aan Indonesische zijde duizenden. Om buitenlandse kritiek te voorkomen, beschreef het Nederlandse kabinet de operatie als een noodzakelijk binnenlands optreden, een politionele actie. In werkelijkheid was het een militair offensief gericht tegen de Republik Indonesia, om deze uiteindelijk te verslaan en het Nederlandse gezag in Indonesië te herkrijgen. In Nederland werd (en wordt) de misleidende term ‘tweede politionele actie’ (nog steeds) echter breed gedragen..In Indonesië wordt dit militair offensief Agresi Militer Belanda II genoemd (de tweede Nederlandse militaire agressie).
Overleden
Mis je informatie over een persoon?
Bekijk ook de collecties die je op locatie bij instellingen kunt inzien. Kun je niets vinden? Probeer later nog eens op onsland.nl, Er komen steeds nieuwe collecties online.
Heb je zelf een foto?
Ontbreekt een portretfoto, of kan je ons helpen met een betere afbeelding van Soekarno, dan kan je deze hier toevoegen.
