Deze hand-out bij het educatief materiaal van Onsland.nl is ontwikkeld door het Indisch Herinneringscentrum (IHC) in samenwerking met de Professionele Leergemeenschap (PLG). De hand-out biedt praktische handreikingen voor het onderwijs over onze koloniale geschiedenis, met aandacht voor de complexiteit van dit onderwerp.
Onderwijs
Hier vind je lesmateriaal over de Indonesisch-Nederlandse geschiedenis en de thema’s die daarbij horen. Kolonialisme, slavernij, migratie, dekolonisatie en de doorwerking tot vandaag: onderwerpen die we bespreekbaar maken in de klas. De themalessen zijn ontwikkeld door het Indisch Herinneringscentrum en aangevuld met lesmateriaal van externe partijen. Een actueel en makkelijk doorzoekbaar overzicht voor docenten, educatoren, leerlingen en andere geïnteresseerden.
Leerling of student? Ontdek alles voor jouw werkstuk, spreekbeurt en meer.
Materiaal voor docenten
Maak je eigen bundel
Hoe werkt de bundel? Op Onsland.nl kun je zelf selecties maken van bronnen die je interessant vindt, zoals verhalen, kaarten en informatie over personen en gebeurtenissen. Deze bronnen worden verzameld in een bundel die je kunt delen met mensen uit je omgeving. Zo kun je bijvoorbeeld je familiegeschiedenis onderzoeken, een bepaald thema uitdiepen voor een spreekbeurt of een les voorbereiden. Hier lees je hoe de bundel werkt
Voorbeeldbundels
Verdieping
Tips voor in de klas
Geef je les over het koloniale verleden en ben je op zoek naar tips? Op deze pagina vind je tips voor het onderwijs. Mis je een tip? Laat het ons weten en mail naar educatie@indischherinneringscentrum.nl
Door historische thema’s te koppelen aan actuele vraagstukken, zoals klimaatverandering, mondiale ongelijkheid of democratische waarden, wordt zichtbaar dat geschiedenis geen afgesloten hoofdstuk is. Dit nodigt leerlingen uit om verbanden te leggen tussen toen en nu.
Koppel bijvoorbeeld activiteiten uit lessen zoals De wereld om ons heen aan observaties buiten de klas: welke sporen van geschiedenis zien leerlingen in hun eigen omgeving?
Je kunt het koloniale verleden op verschillende manieren structureren, afhankelijk van je leerdoelen en de behoeften van je klas.
Geografisch: Je kunt vertrekken vanuit verschillende regio’s binnen het Nederlandse koloniale rijk, zoals Indonesië, Suriname en het Caribisch gebied. Door deze gebieden naast elkaar te plaatsen, wordt zichtbaar hoe koloniale processen zich in uiteenlopende contexten ontwikkelden en welke overeenkomsten en verschillen er waren.
Thematisch: Een andere mogelijkheid is werken rond overkoepelende thema’s, zoals slavernij en gedwongen arbeid, handel en economische exploitatie, bestuur en macht, verzet en onafhankelijkheid, migratie of culturele uitwisseling. Deze benadering maakt het mogelijk om verbanden te leggen tussen verschillende gebieden en perioden.
Chronologisch (tijdlijn): Je kunt ook kiezen voor een historische lijn: van prekoloniale samenlevingen, via kolonisatie en institutionalisering van macht, naar emancipatiebewegingen, onafhankelijkheid en de doorwerking van het koloniale verleden in het heden. Dit helpt leerlingen om continuïteit en verandering te herkennen.
Door bewust te kiezen voor één of een combinatie van deze perspectieven, ontstaat samenhang in je lessen en ruimte voor verdieping.
Door verschillende stemmen en invalshoeken te gebruiken, van bestuurders tot tot slaaf gemaakten en van handelaren tot verzetsstrijders, ontstaat een veelzijdiger beeld. Dit helpt leerlingen om te begrijpen dat geschiedenis niet één vast verhaal is.
Gebruik bijvoorbeeld bronnen en verhalen uit lessen als Archieven vol verhalen of de modules over beeldcultuur om te laten zien dat er altijd meer dan één kijk op geschiedenis mogelijk is. Bekijk ook de tutorial: van wie is het verhaal? over multiperspectiviteit in het onderwijs over koloniale geschiedenis.
Onze visie op onderwijs en educatie
In ons educatieve werk staat de gedeelde geschiedenis tussen Nederland en Indonesië centraal. We belichten deze geschiedenis vanuit een zo breed mogelijk perspectief, vanuit verschillende invalshoeken.
Bekijk de uitleg van de belangrijkste begrippen
Sommige begrippen vragen om extra toelichting. In de begrippenlijst vind je heldere en beknopte uitleg, zodat de historische en maatschappelijke context beter te plaatsen is.