Schoolplaat 104. Kalksteenrots Liang Karing aan de Mahakam. Borneo

Kalimantan, omstreeks 1912

Een schoolplaat met een zwart-wit foto in een wit kader met de titel: "104. Kalksteenrots Liang Karing aan de Mahakam. Borneo." Linksonder: "Kleynenberg & Co, Haarlem." Zicht op de kalksteenrots Liang Karing aan de Mahakanrivier. Links op de voorgrond twee aangemeerde prauwen. Aan de overkant van de rivier staat een paalwoning. Bij de schoolplaten hebben een aantal hoogleraren en deskundigen uit die tijd toelichtende teksten geschreven. De toelichtende tekst bij deze afbeelding is van J.F. Niermeyer: "Een vervulling ook, wanneer men eens een wel onbegroeid plekje te aanschouwen krijgt, en dan plotseling beseft dat het oog ook van groen vermoeid kan worden. Zoo de kalksteenrots Liang Karing aan de Mahakam op Borneo (Plaat 104), waarvan alleen de loodrechte wandgedeelten onbegroeid blijven. Ook daaraan zouden zich nog wel planten kunnen vasthechten, wanneer niet een voortdurend zich afspelend proces de begroeiing tegenhield. De zonnestralen verhitten den rotswand sterk en bij het ondergaan der zon treedt een plotselinge afkoeling in, waardoor het rotsoppervlak zich sterk samentrekt en duizenden kleine barsten verkrijgt, waarvan afschilfering het gevolg is. Zoo worden telkens nieuwe, versche rotslagen blootgelegd en de verweering van het gesteente, die voorwaarde is voor den groei van lagere plantenorganismen, waarop zich weer hoogere planten kunnen nestelen, wordt voortdurend onderbroken. Soms is de afkoeling zoo sterk dat groote spleten ontstaan en over aanzienlijke oppervlakten de bovenlaag loslaat. De sterke samentrekking gaat dan gepaard met knallen zoo hevig als kanonschoten. De schitterend witte gedeelten der kalkwanden van den Liang Karing zijn die waarvan de afschilfering het laatst heeft plaats gehad. - De Dajaks gebruikten de grotten, die in deze en andere kalkbergen worden aangetroffen om er hun kostbaarheden te bergen, en ook als grafkelders."