Interview Nel van der Ploeg-van Zijl

Nel van Zijl (1933-2016) werd in Soekaboemi op Java geboren, waar haar vader als onderwijzer werkte om Indonesische leerkrachten op te leiden. Ze groeide op in een liefdevol gezin in Lahat op Sumatra, waar ze een onbezorgd kinderleven leidde met veel lezen en verhalen van haar vader. Na de Japanse invasie in 1942 werd het gezin uit hun huis gezet en opgesloten in kampen. Haar vader en twee oudste broers werden al snel weggehaald. Nel bleef achter met haar moeder en twee jongere broertjes. Ze doorstonden verschillende kampen, waaronder een verschrikkelijke boottocht over de rivier de Musi naar het strafeiland Bangka, waar mensen bij bosjes stierven. Ze leden extreme honger en aten alles wat eetbaar was, soms stiekem buiten het kamp. De constante angst dat de Japanners haar moeder zouden slaan bleef haar jarenlang achtervolgen in nachtmerries. Toen haar moeder via het Rode Kruis een brief kreeg van haar oudste broer, hoorde ze dat haar vader was gestorven aan koliek in Bangkok. Haar twaalfjarige broer had bij hem gezeten tot het einde. Nels jongste broertje kon door ondervoeding niet meer lopen en moest in Nederland opnieuw leren bewegen. Zijzelf werd bijna blind door vitaminetekort. Na de bevrijding kwam het gezin in 1946 terug in Nederland, waar ze geen begrip vonden. Nel vertelde nooit over haar ervaringen en sloot zich emotioneel af. Pas vijftig jaar later, bij het graf van haar vader op Java, kon ze eindelijk huilen om hem. Een reis naar Japan als oudere vrouw, waar ze studenten over de oorlog vertelde en een ontmoeting had met een Japanse arts, hielp haar eindelijk te helen. Dit interview werd afgenomen als onderdeel van het project "Het Jaar 2602" over de Japanse bezetting van Nederlands-Indië in de periode 1942-1945.