Schoolplaat 72. Bouwval van den Hindoetempel Boroboédoer. Java.

Jawa, omstreeks 1912

Een schoolplaat met een zwart-wit foto in een wit kader "72. Bouwval van den Hindoetempel Boroboédoer. Java.” Linksonder: "Kleynenberg & Co, Haarlem.” De Boroboédoer gezien vanaf een kaal gebied. Op de voorgrond losgeraakte en verzamelde brokstukken van de Hindoetempel met haar vele nissen en stoepa's. Bij de schoolplaten hebben een aantal hoogleraren en deskundigen uit die tijd toelichtende teksten geschreven. De toelichtende tekst bij deze afbeelding is van Dr. A.W. Nieuwenhuis: "De op plaat 72 voorkomende schoonste bouwval op Java, de boeddhistische tempel Boroboedoer op Midden-Java geeft een menigte bijzonderheden der oude Hindoebouwkunst te zien. Het geheel vormt een overweldigende uitbreiding van een daghob, het heiligdom, dat boven een urn met overblijfselen van Boeddha gebouwd werd, maar in dien zin, dat de daghob zelf als een torenvormige koepel bovenop staat en al het overige den heuvel bekleedt, op welks top het heiligdom geplaatst werd. Deze bekleeding heeft den vorm van twaalf terrassen, welker wanden met vele gebeeldhouwde tafereelen versierd zijn. Bovendien vindt men er talrijke nissen, waarin Boeddhabeelden zitten, evenals zij geheele rijen van vrijstaande rijk versierde nissen met Boeddhabeelden dragen. Zoo is dit kunstgewrocht uit honderden tafereelen en evenzoo honderden beelden samengesteld. In den daghob boven vond men een half afgewerkt Boeddhabeeld. Op de drie bovenste terrassen is hij omgeven door drie rijen opengewerkte daghobs met Boeddha's erin. De op de omwandingen voorkomende reliefs stellen soms aaneengeschakeld boeddhistische legenden voor; zoo draagt de omwanding van den tweeden omgang o.a. in 120 reliefs de zeer volledige voorstelling van het leven, de lotgevallen en de daden van Boeddha, zooals die in de heilige boeken verhaald worden. Eene zijde van het onderste terras is ongeveer 150 M. lang, de 12 terrassen zijn samen 32 M. hoog en de daarop geplaatste daghob meet 16 M. Evenals de meeste tempels is ook de Boroboedoer van behouwen lavablokken opgebouwd, die zonder bindingsstof op en in elkaar gevoegd werden. Hoewel het geheel nogal sterk beschadigd is, zijn toch de hoofdvormen en vele bijzonderheden goed bewaard gebleven. Gelukkig heeft de regeering zich het lot van dezen schoonen bouwval aangetrokken en is hij op uitnemende wijze zoover hersteld geworden als dit met behulp der afgevallen steenen mogelijk bleek; verder werd het uiteengeweken gesteente zoo weer in elkaar gevoegd, dat van verder verval voorloopig geen sprake meer zal zijn. "