Begrippenlijst onderwijs

Een gebied dat bestaat uit een groep eilanden

Hier worden o.a. documenten, foto’s, kaarten en persoonsgegevens opgeslagen. Zo kunnen we in deze tijd onderzoek doen naar hoe mensen vroeger leefden en dachten.

De officiële taal van Indonesië

De oude naam voor Jakarta, de hoofdstad van Indonesië, toen het nog een Nederlandse kolonie was

Bekend in Nederlands als een gewelddadige periode in Indonesië in oktober 1945, net na de Tweede Wereldoorlog, waarin aanvallen plaatsvonden tegen de Nederlanders

Een spoorlijn tussen Myanmar en Thailand die tijdens de Japanse bezetting (1942-1944) door krijgsgevangenen en dwangarbeiders is aangelegd

Arbeiders die op basis van een contract tijdelijk naar een ander land worden gebracht om daar te werken, vaak onder moeilijke omstandigheden en met weinig rechten. In voormalig Nederlands-Indië werden grote groepen arbeiders uit Java naar Suriname gebracht om daar op plantages te werken

Een verblijfplaats waar voornamelijk Indo-Europese Nederlanders tijdelijk tegen betaling woonden toen ze na de oorlog vanuit Indonesië in Nederland aankwamen.

Het proces waarbij een land onafhankelijk wordt van een ander land dat het bezet heeft, vaak ten behoeve van economische winst. Dit kan rustig gebeuren, maar vaak ook met geweld. Het proces kan zich ook afspelen binnen taal, cultuur en denkbeelden.

De manier van denken waarbij mensen de Europese cultuur als middelpunt zien en beter vinden dan andere culturen

Een Japanse stad die op 6 augustus 1945 door een Amerikaanse atoombom werd verwoest

Wie je bent en wat je bijzonder maakt, zoals je afkomst, cultuur en gewoontes

Mensen uit het voormalige Nederlands-Indië (nu Indonesië) die een band hebben met Nederland. Dit is een bredere groep dan alleen Indo-Europeanen

Een persoon met gemengde Europese (niet alleen Nederlandse) en Indonesische afkomst (afgekort: indo). De term is ontstaan in het koloniale tijdperk om deze mensen van gemengde afkomst te duiden.

Een neerbuigende term die vroeger door de Nederlanders werd gebruikt voor de oorspronkelijke bewoners van Indonesië.

Alternatief: benoem de mensen specifiek; het eiland waar zij vandaan komen of de regio (Balinees, Javaan, Sundanees, etc.)

Een andere term voor de oorspronkelijke bewoners van Indonesië, vaak vanuit een Europees standpunt bekeken. De term zelf beschrijft een bepaalde groep mensen die de oorspronkelijke bewoners zijn van een bepaalde plek en daar lange tradities hebben ontwikkeld.

Alternatief: hanteer de termen die mensen zelf gebruiken en die zij respectvol vinden.

Kampen waar Nederlanders en Indische-Nederlanders in Indonesië gevangen werden gehouden tijdens de Japanse bezetting.

De tijd (1942-1945) waarin Japan de baas was in voormalig Nederlands-Indië tijdens de Tweede Wereldoorlog

Het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger, het koloniale leger van Nederland in Indonesië

Een gebied dat door een ander land wordt bezet en bestuurd en vaak wordt gebruikt voor economische winst

Een situatie bekijken vanuit verschillende standpunten, zodat je meerdere kanten van een verhaal begrijpt Het besef hoe gebeurtenissen op verschillende manieren zijn beleefd, beschreven en herinnerd. Elk perspectief is gevormd door tijd, plaats, cultuur én machtsverhoudingen.

Een Japanse stad die op 9 augustus 1945 door een tweede Amerikaanse atoombom werd verwoest

De naam die Nederland gaf aan zijn kolonie in de Indonesische archipel, vanaf 1816 tot 1949

De strijd van Indonesië (1945-1949) om vrij te worden van Nederland, na de Japanse capitulatie in 1945

Letterlijk: het oosten. In het koloniale tijdperk gebruikte term voor de kolonie Nederlands-Indië.

Alternatief: Indonesië, de Indonesische archipel of benoem specifiek het land of de eilanden die je bedoelt.

Een Amerikaanse marinebasis op Hawaï, gebombardeerd door Japan op 7 december 1941. Dit leidde tot de deelname van de VS en Nederland aan de oorlog tegen Japan

Een verbloemende term voor twee korte militaire aanvallen van Nederland (in 1947 en 1948) om de Indonesische strijd voor onafhankelijkheid te stoppen. In Nederland vaak verkeerd gebruikt om de Onafhankelijkheidsoorlog aan te duiden (1945-1949).

Het uitroepen van de Indonesische onafhankelijkheid op 17 augustus 1945 door Soekarno en Mohammed Hatta, nadat Japan zich had overgegeven.

Informatie en ideeën die verspreid worden om mensen (politiek) te beïnvloeden en ze een bepaalde mening te laten aannemen

Het bewust minderwaardig behandelen van mensen omdat ze een andere huidskleur of afkomst hebben.

Iemand die terugkeert naar zijn of haar geboorteland, zoals Indo-Europeanen die na de onafhankelijkheidsoorlog naar Nederland kwamen. Veel van deze migranten waren nog nooit in Nederland geweest. Deze term is daarom niet altijd passend en heeft voor iedereen een eigen betekenis.

Alternatief: vluchteling

De naam van de onafhankelijke republiek Indonesië, uitgeroepen op 17 augustus 1945 door Soekarno en Mohammed Hatta.

Een situatie waarin een persoon als eigendom van iemand anders wordt behandeld en in gevangenschap hard moet werken, vaak zonder (financiële) tegenprestatie. Slavernij kwam lange tijd voor in Indonesië.

De eerste president van Indonesië, die een belangrijke rol speelde bij de onafhankelijkheid van het land

Een kanaal dat de Middellandse Zee met de Rode Zee verbindt, geopend in 1869. Dit maakte de scheepvaartroute tussen Indonesië en Nederland veel korter

Een oorlog die van 1939 tot 1945 plaatsvond en waarbij veel landen over de hele wereld betrokken waren

De Verenigde Oost-Indische Compagnie, werd in 1602 opgericht en ontwikkelde zich tot een machtig bedrijf met een monopolie op alle Nederlandse handel in Aziatische wateren ten oosten van Kaap de Goede Hoop. Hierbij maakten zij gebruik van geweld, mensenhandel en slavernij. Een belangrijke VOC-leider was Jan Pieterszoon Coen.